حال التزامی

دستور ساخت

be + بن حال + شناسه‌ی حال

صرف

رفتن
مفردجمع
برومبرویم
برویبروید
برودبروند
کار کردن
مفردجمع
کار بکنمکار بکنیم
کار بکنیکار بکنید
کار بکندکار بکنند

نکته‌هایی در مورد پیش‌وند «be»

۱ به هنگام صرف منفی، پیش‌وند «be» حذف می‌شود: برود —> نرود

۲ در فعلهای ناساده، پیش‌وند «be» معمولا حذف می‌شود: کار بکند —> کار کند

۳ اگر بن حال با واکه‌ای به جز «i» آغاز شود، همخوان میانجی «y» میان پیش‌وند «be» و بن ظاهر می‌شود و ترکیب «bey» به «biy» تبدیل می‌شود.

âmadan (â)
مفردجمع
biyâyambiyâyim
biyâyibiyâyid
biyâyadbiyâyand
oftâdan (oft)
مفردجمع
biyoftambiyoftim
biyoftibiyoftid
biyoftadbiyoftand
andâkhtan (andâz)
مفردجمع
biyandâzambiyandâzim
biyandâzibiyandâzid
biyandâzadbiyandâzand

۴ اگر بن حال با همخوان «y» آغاز شود، تا حدودی گرایش به این است که «be» را «bi» تلفظ کنند:

yâftan (yâb)
مفردجمع
biyâbambiyâbim
biyâbibiyâbid
biyâbadbiyâband

موردهای ویژه

بن حال فعل «بودن» در اصل «bav» است – که به مرور «bov» شده – اما برای ساخت زمانهایی که به بن حال نیاز دارند از «باش» که در اصل (فارسی باستان) بن آینده‌ی فعل «بودن» است، استفاده می‌شود:

صورت اصلی
مفردجمع
بوم (bovam)بویم (bovim)
بوی (bovi)بوید (bovid)
بود (bovad)بوند (bovand)
صورت بعدی
مفردجمع
باشمباشیم
باشیباشید
باشدباشند

فعل «داشتن» و فعلهای ناساده‌ای که از آن ساخته می‌شوند، اگر معنای «دارندگی» را برسانند، در این زمان صرف نمی‌شوند و به جای آن از گذشته‌ی نقلی التزامی استفاده می‌شود. مقایسه کنید: