دستور فعل فارسی
بررسی ساختار فعل و زمانها

مصدر صورتی از فعل است که تنها مفهوم اصلی آن را می‌رساند و هیچ اطلاعی در مورد زمان، وجه، نمود و شخص در بر ندارد. به بیان دیگر، مصدر صورت صرف‌نشده‌ی فعل است. برای مثال، «رفتن» هیچ اطلاعی در مورد زمان رفتن و یا شخصی که فعل رفتن به او مربوط می‌گردد در اختیار ما قرار نمی‌دهد اما «رفت» به ما می‌گوید که فعل در زمان «گذشته» انجام شده و شخص آن «سوم‌شخص مفرد» است.

پس‌وند مصدر

پس‌وند مصدر در اصل «تن» (tan) است که پس از واکه‌ها، «ن» و «ر» به «دن» (dan) تبدیل گردیده. پس، در زبان فارسی کنونی، پس‌وند مصدر دو شکل دارد: «دن» و «تن»

تغییر پس از واکه‌ها

شکل قدیمیشکل کنونی
آمتن
âmatan
آمدن
âmadan
داتن
dâtan
دادن
dan
دیتن
ditan
دیدن
didan
شتن
shotan
شدن
shodan
بوتن
butan
بودن
budan

تغییر پس از «ن»

شکل قدیمیشکل کنونی
خوانتن
khwântan
خواندن
khwândan
کنتن
kantan
کندن
kandan

تغییر پس از «ر»

شکل قدیمیشکل کنونی
کرتن
kartan
کردن
kardan
خورتن
khortan
خوردن
khordan

مصدر بریده

مصدر شکل کوتاه‌شده‌ای دارد که آن را مصدر بریده یا مصدر مُرخّم می‌نامند. مصدر بریده با حذف «ن» (an) از پایان مصدر به دست می‌آید و در موردهایی خاص، به جای مصدر کامل به کار برده می‌شود: