1. در زبان فرانسوی زمان گذشته‌ی نقلی چگونه ساخته می‌شود؟
  2. چه هنگام فعل avoir نقش فعل کمکی دارد؟
  3. گذشته‌ی نقلی چه فعلهایی با être ساخته می‌شود؟
  4. چه هنگام ماده‌ی گذشته در جنس و شمار با فاعل هماهنگ می‌گردد؟

زمان «گذشته‌ی نقلی گزارشی» (Passé composé de l'indicatif) در شمار زمانهایی است که با فعل کمکی ساخته می‌شود. برای ساختن این زمان،‌ ماده‌ی گذشته‌ی فعل مورد نظر با زمان حال ساده‌ی فعل کمکی avoir یا être آمیخته می‌گردد. فعل کمکی برای بیشتر فعلها avoir است و برای فعلهایی خاص، être نقش فعل کمکی را دارد.

روش ساخت گذشته‌ی نقلی

ساخت زمان گذشته‌ی نقلی گزارشی بر اساس الگوی زیر است:

ماده‌ی گذشته‌ی فعل اصلی + صرف حال ساده‌ی فعل کمکی avoir یا être

جدول زیر صرف فعلهای avoir و être را در زمان حال ساده نشان می‌دهد.

être avoir
je suis j'ai
tu es tu as
il/elle/on est il/elle/on a
nous sommes nous avons
vous êtes vous avez
ils/elles sont ils/elles ont

گذشته‌ی نقلی با avoir

جدولهای زیر صرف زمان گذشته‌ی نقلی سه گروه فعلی را نشان می‌دهد.

« parler » au passé composé
j'ai parlé nous avons parlé
tu as parlé vous avez parlé
il/elle/on a parlé ils/elles ont parlé
« finir » au passé composé
j'ai fini nous avons fini
tu as fini vous avez fini
il/elle/on a fini ils/elles ont fini
« vendre » au passé composé
j'ai vendu nous avons vendu
tu as vendu vous avez vendu
il/elle/on a vendu ils/elles ont vendu

گذشته‌ی نقلی با être

گذشته‌ی نقلی فعلهای زیر با فعل کمکی être ساخته می‌شود. برای به‌یادسپاری آسانتر، فعلهایی که معنای متضاد دارند،‌ تا جای ممکن، در ردیف یکسان و ستون متفاوت جای داده شده‌اند.

aller
رفتن
venir
آمدن
entrer
وارد شدن، داخل شدن/آمدن
sortir
بیرون رفتن، خارج شدن
arriver
رسیدن
partir
ترک کردن
monter
بالا رفتن
descendre
پایین آمدن
mourir
décéder
از دنیا رفتن، مردن
naître
به دنیا آمدن، متولد شدن
revenir
باز آمدن، بر گشتن
retourner
باز گشتن، بر گشتن
tomber
افتادن
rester
ماندن
rentrer
وارد شدن، داخل شدن/آمدن
devenir
شدن، گشتن،‌ گردیدن

فعلهایی که با être صرف می‌شوند از قانون هماهنگی ماده‌ی گذشته پی‌روی کرده و در شمار (مفرد یا جمع بودن) و جنس (نرینه یا مادینه بودن) با فاعل جمله هماهنگ می‌گردند. جدول زیر صرف فعل aller را در زمان گذشته‌ی نقلی نشان می‌دهد.

« aller » au passé composé
مفرد جمع
نرینه je suis allé nous sommes allés
مادینه je suis allée nous sommes allées
نرینه tu es allé
vous êtes allé
vous êtes allés
مادینه tu es allée
vous êtes allée
vous êtes allées
نرینه il/on est allé ils sont allés
مادینه elle est allée elles sont allées

در جدولهای صرف فعل،‌ جدول بالا به صورت زیر کوتاه‌نویسی می‌شود. برای نمونه، منظور از allé(e) این است که هرگاه فاعل نرینه باشد از allé و هرگاه مادینه باشد allée به کار برده می‌شود.

« aller » au passé composé
je suis allé(e) nous sommes allé(e)s
tu es allé(e) vous êtes allé(e)(s)
il/elle/on est allé(e) ils/elles sont allé(e)s

همانطور که از جدول صرف پیداست، ضمیر vous چهار سازه دارد. این ضمیر همانند «شما» در زبان فارسی می‌تواند به یک شخص (مفرد) یا بیشتر (جمع) اشاره کند و از آنجا که شخص می‌تواند نرینه یا مادینه باشد، در مجموع چهار حالت وجود داشته و در نتیجه، در زمان گذشته‌ی نقلی چهار سازه دارد.

مفرد جمع
نرینه vous êtes allé vous êtes allés
مادینه vous êtes allée vous êtes allées

گذشته‌ی نقلی فعلهای ضمیری

فعلهای ضمیری نیز با کمک فعل être گذشته‌ی نقلی می‌سازند. جدول زیر صرف فعل se laver را در زمان گذشته‌ی نقلی نشان می‌دهد.

« se laver » au passé composé
je me suis lavé(e) nous nous sommes lavé(e)s
tu t'es lavé(e) vous vous êtes lavé(e)(s)
il/elle/on s'est lavé(e) ils/elles se sont lavé(e)s

در فعلهای ضمیری، ماده‌ی گذشته در جنس و شمار با مفعول مستقیمی که پیش از آن بیاید هماهنگ می‌گردد.