زمان حال خواستاری برای سخن گفتن از خواسته و آرزو در زمان حال یا آینده به کار می‌رود. نام انگلیسی آن present optative است. در دستور رایج به این زمان «وجه تمنایی» یا «وجه دعایی» می‌گویند.

روش ساخت

زمان حال خواستاری بر پایه‌ی الگوی زیر ساخته می‌شود:

صرف مثبت

صرف فعل ساده‌ی «رفتن»
من روام ما رویم
تو روی شما روید
او رواد ایشان رواند
صرف فعل مرکب «کار کردن»
من کار کنام ما کار کنیم
تو کار کنی شما کار کنید
او کار کناد ایشان کار کناند

صرف منفی

ریخت منفی زمان حال خواستاری با افزودن «مه» (ma) پیش از بن حال ساخته می‌شود. در نگارش رایج، «مه» پیوسته به بن حال نوشته می‌شود:

صرف فعل ساده‌ی «رفتن»
من مروام ما مرویم
تو مروی شما مروید
او مرواد ایشان مرواند
صرف فعل مرکب «کار کردن»
من کار مکنام ما کار مکنیم
تو کار مکنی شما کار مکنید
او کار مکناد ایشان کار مکناند

فعل «بودن»

بن حال فعل «بودن» در اصل bav است که امروزه bov تلفظ می‌شود اما در زمان حال خواستاری، به همان ریخت کهن تلفظ می‌گردد.

من بوم
bavâm
ما بویم
bavîm
تو بوی
bavî
شما بوید
bavîd
او بواد
bavâd
ایشان بواند
bavând

سویه‌ی خواستاری بیشتر در سوم شخص مفرد کاربرد دارد. در پی کاهش واجی واکه-همخوان-واکه، سازه‌ی «بواد» (bavâd) که پرکاربردتر از سازه‌های دیگر است، به ریخت «باد» (bâd) در آمده: مبارک باد، تسلیت باد، خجسته باد. به همین سان، «مبواد» (mabavâd) که ریخت منفی سوم شخص مفرد است، کاهش واجی پذیرفته و «مباد» (mabâd) گشته.

من مبوم
mabavâm
ما مبویم
mabavîm
تو مبوی
mabavî
شما مبوید
mabavîd
او مبواد
mabavâd
ایشان مبواند
mabavând

زمان حال خواستاری به شیوه‌های دیگری نیز پیشینه دارد. یکی از این شیوه‌ها افزودن «ا» (â) به پایان سازه است. برای نمونه، «بادا» به جای «باد» و «مبادا» به جای «مبادا».

ریخت تأکیدی

با افزودن پیش‌وند «ب» به بن حال، ریختی به دست می‌آید که معمولا تأکید را می‌رساند:

نمونه