1. در زبان فرانسوی چه رابطه‌ای میان جنس طبیعی و جنس دستوری هست؟
  2. جنس دستوری چه اسمهایی نرینه است؟
  3. چه اسمهایی از نگاه دستوری مادینه هستند؟
  4. کدام پایانه‌ها نشانگر نرینگی اسم هستند؟
  5. کدام پایانه‌ها نشانگر مادینگی اسم هستند؟

در زبان فرانسوی، هر اسم دارای یکی از دو جنس دستوری «نرینه» (masculin) یا «مادینه» (féminin) است. برای اسمهایی که در طبیعت نر یا ماده هستند، جنس دستوری معمولا همان جنس طبیعی آنهاست. برای نمونه، «پدر» (père) «نر» و جنس دستوری آن نیز «نرینه» است. جدول زیر نمونه‌های بیشتری را نشان می‌دهد.

نرینهمادینه
homme
مرد
femme
زن
père
پدر
mère
مادر
frère
برادر
sœur
خواهر
garçon
پسر
fille
دختر

در مورد اسمهایی که جنس طبیعی ندارند، نمی‌توان بی‌ درنگ به جنس دستوری آنها پی برد و باید آموخته شوند. برای نمونه، «صندلی» (chaise) از نگاه دستوری، اسمی مادینه و «نیمکت» (banc) اسمی نرینه است.

اسمهای نرینه

اسمی که دارای یکی از پایانه‌های زیر باشد، از نگاه دستوری نرینه است. برخی از این پایانه‌ها دارای موردهایی هستند که استثنائا اسم مادینه به شمار می‌روند. مهترین آنها در جدول زیر آمده‌است.

پایانهنمونهمهمترین استثناءها
age-chômage, étage, garage, message, voyage, visage, villagecage, nage, page, plage, rage, image
ail-travail, détail-
ain-écrivain-
al-cheval, journal
asme-enthousiasme, sarcasme-
at-chocolat, climat, résultat, championnat-
é-blé, café, thé, résuméacné, clé, psyché
eau-chapeau, couteaueau, peau
ède-intermède, quadrupède
ège-collège, liège, piège
eil-soleil, accueil-
ème-problème, poème, système, thème, dixièmecrème
ent-segment, présent
er-déjeuner, dîner, enfer, plancher, bouchercuiller, mer
ès-accès, progrès, succès-
et-billet, projet-
euil-écureuil, seuil-
eur-vendeur, danseur-
ien-musicien, chien-
ier-collier, dossier, chevalier, officier, prunier-
in-cousin, racisme
ing-camping, parking-
isme-tourisme, racisme
ment-enseignement, gouvernementjument
oir-couloir, espoir, terroir-
on-baron, patron
ou-bijou, chou, cou, trou-
teur-traducteur

اسمی که حرف پایانی‌اش یکی از همخوانهای زیر باشد نرینه است:

همخواننمونه
b-club, plomb
c-parc, estomac
d-pied, retard
g-étang, poing
k-bifteck
p-coup, loup
q-coq
z-gaz, riz, nez

نام جهتهای جغرافیایی، درختان، زبانها و فلزها نرینه است:

جهت جغرافیاییnord, sud, est, ouest
درختpin, chêne, prunier
زبانpersan, français
فلزfer, zinc

نام روزهای هفته، ماه‌ها و فصلهای سال نرینه است:

روزهای هفتهlundi, mardi, mercredi, jeudi, vendredi, samedi, dimanche
ماه‌هاjanvier, février, mars, avril, mai, juin, juillet, aout, septembre, octobre, novembre, décembre
فصلهاprintemps, eté, automne, hiver

اسمهای مادینه

اسمهایی که دارای پایانه‌های زیر هستند از نگاه دستوری مادینه به شمار می‌روند:

پایانهنمونه
ade-baignade, pommade, façade
aie-cerisaie
aille-trouvaille, canaille
aine-quinzaine
aison-terminaison
ale-cathédrale
ance-connaissance, ambulance
ande-réprimande
ence-patience, essence
ée-arrivée, idée
ère-bouchère
esse-maîtresse, princesse
ette-poussette, cigarette
euse-vendeuse, danseuse
ie-photographie, philosophie
ienne-musicienne, chienne
ille-brindille
ine-cuisine, cabine
ise-surprise, franchise
ison-garnison
itude-solitude
ière-ouvrière
oire-écumoire
ole-parole
onne-baronne, patronne
sion-version
tié-pitié
tion-nation
trice-traductrice, motrice
té-beauté, confidentialité
ure-culture, facture, confiture

نام قاره‌ها، شاخه‌های دانش و همچونین، میوه‌ها و سبزیهایی که به e- پایانه می‌گیرند، مادینه است:

قارهEurope, Asie
دانشmédecine, philosophie, chimie
میوه‌ و سبزیpomme, orange, carotte