برخی اسمها واژهی جداگانهای برای همتای مادینهی خود دارند:
| نرینه | مادینه |
|---|---|
| homme مرد | femme زن |
| père پدر | mère مادر |
| frère برادر | sœur خواهر |
| oncle عمو، دایی | tante عمه، خاله |
| roi شاه | reine ملکه |
| coq خروس | poule مرغ |
| taureau گاو نر | vache گاو ماده |
اما بسیاری از اسمهای مادینه واژهی جداگانهای نداشته و از روی صورت نرینه ساخته میشوند. برای مادینه ساختن اسم معمولا به آن پایانهی e- افزوده میگردد.
| نرینه | مادینه |
|---|---|
| président | présidente |
| avocat | avocate |
| français | française |
| ennemi | ennemie |
اسم پایانیافته به e-
اگر حرف پایانی اسم e- باشد، صورت نرینه و مادینهی یکسانی داشته و جنس آن با به کار بردن حرف تعریف معین یا نامعین آشکار میگردد.
| نرینه | مادینه |
|---|---|
| un secrétaire | une secrétaire |
| un célibataire | une célibataire |
| un élève | une élève |
| un acrobate | une acrobate |
| un violoniste | une violoniste |
اسم پایانیافته به ier- یا er-
اگر اسم به ier- یا er- پایان یابد، واکهی e آن در صورت مادینه حرکت grave (`) میگیرد.
| نرینه | مادینه |
|---|---|
| écolier | écolière |
| ouvrier | ouvrière |
| boucher | bouchère |
اسم پایانیافته به eau-
اگر اسم به eau- پایان یابد، با تغییر آن به elle- مادینه میگردد.
| نرینه | مادینه |
|---|---|
| chameau | chamelle |
| jouvenceau | jouvencelle |
اسم پایانیافته به teur-
اگر اسم به teur- پایان یابد، با تغییر آن به trice- یا teuse- مادینه میگردد.
| نرینه | مادینه |
|---|---|
| acteur | actrice |
| directeur | directrice |
| chanteur | chanteuse |
| acheteur | acheteuse |
اسم پایانیافته به eur-
اگر اسم به eur- پایان یابد، با تغییر آن به euse- مادینه میگردد.
| نرینه | مادینه |
|---|---|
| vendeur | vendeuse |
| danseur | danseuse |
اگر اسم به érieur- پایان یابد، با گرفتن پایانهی e- مادینه میگردد.
| نرینه | مادینه |
|---|---|
| supérieur | supérieure |
| antérieur | antérieure |
اسم زیر صورت مادینهی بیقاعدهای دارد.
| نرینه | مادینه |
|---|---|
| serviteur | servante |
اسم پایانیافته به n-
اگر حرف پایانی اسم n- باشد، معمولا در صورت مادینه دو بار نوشته میشود.
| نرینه | مادینه |
|---|---|
| chien | chienne |
| gardien | gardienne |
| Européen | Européenne |
| baron | baronne |
| lion | lionne |
| paysan | paysanne |
اگر اسم به in- پایان یابد، در صورت مادینه حرف n- آن تکرار نمیگردد.
| نرینه | مادینه |
|---|---|
| cousin | cousine |
| voisin | voisine |
برای اسمهای استثنای زیر نیز، در صورت مادینه حرف n- تکرار نمیگردد.
| نرینه | مادینه |
|---|---|
| persan | persane |
| faisan | faisane |
| courtisan | courtisane |
اسم پایانیافته به l-
اگر حرف پایانی اسم l- باشد، در صورت مادینه دو بار نوشته میشود.
| نرینه | مادینه |
|---|---|
| criminel | criminelle |
| colonel | colonelle |
استثناء:
| نرینه | مادینه |
|---|---|
| rival | rivale |
اسم پایانیافته به t-
اگر حرف پایانی اسم t- باشد، معمولا در صورت مادینه دو بار نوشته میشود.
| نرینه | مادینه |
|---|---|
| chat | chatte |
| cadet | cadette |
برای اسمهای استثنای جدول زیر، در صورت مادینه حرف t- تکرار نمیگردد.
| نرینه | مادینه |
|---|---|
| lauréat | lauréate |
| candidat | candidate |
| avocat | avocate |
| scélérat | scélérate |
| bigot | bigote |
| manchot | manchote |
| dévot | dévote |
| idiot | idiote |
| idiot | idiote |
| préfet | préfète |
اسم پایانیافته به f- یا p-
اگر حرف پایانی اسم f- یا p- باشد، با تغییر آن به ve- مادینه میگردد.
| نرینه | مادینه |
|---|---|
| veuf | veuve |
| sportif | sportive |
| loup | louve |
اسم پایانیافته به x-
اگر حرف پایانی اسم همخوان x- باشد، با تغییر آن به se- مادینه میگردد.
| نرینه | مادینه |
|---|---|
| époux | épouse |
| lépreux | lépreuse |
اسمهای مشترک میان دو جنس
برخی اسمها بویژه، اسمهایی که نشانگر شغل هستند، صورت نرینه و مادینهی یکسانی داشته و جنسشان با به کار بردن حرف تعریف معین یا نامعین آشکار میگردد.
| نرینه | مادینه |
|---|---|
| un enfant | une enfant |
| un grognon | une grognon |
| un démon | une démon |
| un ministre | une ministre |
| un auteur | une auteur |
| un écrivain | une écrivain |
| un ingénieur | une ingénieur |
| un maire | une maire |
| un peintre | une peintre |
| un sculpteur | une sculpteur |
| un médecin | une médecin |
| un juge | une juge |
در سالهای اخیر، برای برخی از این اسمها با استفاده از پایانهی e- یا واژهی femme صورت مادینه ساخته شدهاست اما در اصل زبان فرانسوی، این اسمها صورت مادینهی جداگانه ندارند.
| نرینه | مادینه |
|---|---|
| un médecin | une femme médecin |
| un écrivain | une femme écrivain |
| un écrivain | une écrivaine |
| un magistrat | une magistrate |
- آیا صورت مادینهی همهی اسمها از صورت نرینهشان به دست میآید؟
- برای مادینه کردن اسم، پایانهی پیشفرض چیست؟
- چه هنگام اسمهای نرینه و مادینه صورت یکسانی دارند؟
- چه اسمهایی میان دو جنس مشترک بوده و صورت جداگانهای ندارند؟